Monday, October 19, 2020

වයර් පොටක සෞන්දර්ය

 තරිඳු ශ්‍රී ලොකුගමගේ, මුහුණු පොතෙන් මම හඳුනාගත්ත හොඳම ලියන්නන් අතර ඉහළම තැනක තියන්න පුලුවන් කෙනෙක්. පොත පත ගැන, වාහන, සුරතල් සත්තු මේ ආදී නොයෙක් දේවල් ගැන, තමන්ටම අනන්‍ය වුණු භාෂා ශෛලියකින්, වචනෙ අර්ථයෙන්ම "රහට" ලියන්න දක්ෂයක් තරිඳු. විශේෂයෙන් වාහන ගැන ඔහු ලියන දේවල්, වාහන ගැන මෙලෝ දෙයක් නොදන්න, වාහන වලට කිසිම කැමැත්තක් නැති කෙනෙකුට පවා බොහොම ආසාවෙන් කියවිය හැකි ඒව. තරිඳු ගෙ මුල්ම නවකතාව, 2019 අවුරුද්දේ එළිදැක්වුණු "වයර් පොටක සෞන්දර්ය" මේ 2020 පොත් ප්‍රදර්ශනයෙන් මිලදී ගන්නෙ කියවන කාලය අපතේ නොයන්නක් බව ලොකු විශ්වාසයකින්. ඒ විශ්වාසය කඩ නොවූ බව කියන්නෙ සතුටෙන්.


"වයර් පොටක සෞන්දර්ය" නවකතාව මට දැනෙන්නෙ එක්තරා ආකාරයක "ටැරන්ටිනෝමය" පන්නයෙ සිනමා අත්දැකීමකට සමානව. ටැරන්ටිනෝ ගේ චිත්‍රපට නරඹපු කෙනෙක්ට මේ කාරණය වටහගන්න පුලුවන් වේවි. ඔහුගෙ චිත්‍රපට වල නැති දෙයක් නෑ. ඇඟ ලොමු ඩැගැගන්වන තරම් ත්‍රාසජනක සිදුවීම්, ඉළඇදෙන විහිළු, රොමාන්තික පෙම්වත්තු, "සිරා" චරිත, අමුම අමු දුෂ්ටයො ඔය ආදී අනුපානයන් අඩු වැඩිවශයෙන් අරගෙන කලවම් කරල තමයි ඇමරිකානු චිත්‍රපට අද්‍යක්ෂවරයෙක් වුණු ක්වින්ටන් ටැරන්ටිනෝ චිත්‍රපට නිර්මාණය කරන්නෙ. තරිඳු ගේ වයර් පොටෙත් ඔය හැම සෞන්දර්ය ම අඩුවැඩි වශයෙන් ඇතුලත්. විශේෂයෙන් හොලිවුඩ් චිත්‍රපට වල අපි විඳින "ඩාර්ක් කොමඩි" රසය ඔහු හරි ගාණට මේ නවකතාව ඇතුළට ගේනව. ඒව ඇත්තටම මතක තියාගෙන දවස් ගාණක් වුණක් හිනාවෙන්න පුලුවන් විහිළු. 

"අලුත් පරපුරේ කියනා ගායක ගායිකාවන් මුකුන්ද කියා මා දැන සිටියේ නැත. මට උන් හැම එකාගෙන් ම එන්නේ එකම හොටු බර හඬකි. අනික් අතට හැම එකීම සින්දු කියන්නේ සති පොළේ වැල්පෙනෙල විකුණන හඬකිනි" 

"එය අම්මට සිරි මක්වෙලාද ලෙස ඇරඹී, පවු ඩෝ හිත හොඳ කොල්ලා,බවට පත්වී, ඔය කාර්කාරයෝ මහ * රියෝ කීම දක්වා ගොස්, මේක මහ සක්කිලි ආණ්ඩුවක් මට්ටම ඉක්මවා, මේ ඔක්කොම බලා ඉන්නෙ වරදින තුරු අපට තත්ත්වයට පැමිණ, ඉන්පසු රාත්‍රී ප්‍රවෘත්ති රස කිරීම සඳහා එක්කරන සුප්කැට  කෑල්ලක් වන තුරු විකාශය වූ සීන් එකකි"

"මම ටොපා සංජේ ගේ මිනිය දෙස බැලීමි. දොදොල් පට්ටයක් උඩට පවුඩර් ඉස්සා සේ උගේ කලුපාට මූණ එම්බාම් එකෙන් තැනින් තැන සුදුවී ඇත"

තරිඳු නවකතාව වෙනුවෙන් භාවිතා කර තියෙන භාෂාව සරල සැහැල්ලු, ආයාසයකින් තොරව කියවාගෙන යා හැකි එකක්. දේවල් ක්‍රමානුකූලව විස්තර කරනවා වෙනුවට භාෂාවත් එක්ක සෙල්ලම් කරමින්, කොයි තැනකවන් මින්පෙර කියවා නැති අලුත් ම උපමා රූපක යොදාගනිමින්, කියවන්නා ඇතුලෙ චිත්තරූප මැවෙන අමුතුම ආකාරයෙ භාෂාමය ලෝකයක් ගොඩනගමින් ඔහු මේ කතාව අපිට කියනව. 

"රැලේ යන පුසෙකු ටෙරිටරි මාක් කරන්නට ඇල්ලූ හදිසි චූ පාරක් වැනි සීමිත අවු රැල්ලක් ජනේලයෙන් පෙරී ආවේ ය"

"එහෙත් එහි තිබුණු පාරේ ත්‍රීවීලර් එක ගියේද සංසාරයේ වැටි වැටී ආත්මයෙන් ආත්මයට යන පවුකාර ගන්ධබ්බයෙකු ලෙසිනි"

"බෝඩිම ප්‍රාග් ඓතිහාසික මහා ගංවතුරකට අහුවුණු ඩයිනසෝර සොහොනක් මෙනි"

"වයර් පොට" කියවීම කියන්නෙ එක්තරා ආකාරයක අලුත් අත්දැකීමක්. බොහෝමයක් සිංහල භාෂාවෙන් පළවෙන නවකතා වල ඇතුලත්වෙන කතන්දර වලින් බැහැරව වෙනස් මානයකට විහිදෙන කතාවක්. සමස්තයක් විදිහට "වයර් පොටක සෞන්දර්ය" ක්‍රයිම් ත්‍රිලර් වර්ගයෙ නවකතාවක් විදිහට හඳුන්වන්න පුලුවන්. කතාවෙ සමහර තැන්වල තියන අඳුරු අත්භූත රසයත් එක්ක මේක "The Identity, Silence of the lambs, Shutter Island වගේ චිත්‍රපටයකට හොඳටම ගැලපෙන බවක් කතාව කියද්දි මට දැනුණ. ඒ වගේම ජීවිතය ගැන ඉතාම සියුම් සංවේදනාවන් මේ කතාවෙ සමහර තැන් කීපයක මතුවෙන්නෙ බොහොම අනුවේදනීය ආකාරයෙන්. හදවතට ඉඳිකටු තුඩකින් අනින ගාණට ඒ සියුම් තැන් කතාව ඇතුලෙ මුහුවෙලා තිබුණා.

වයර් පොටේ සෞන්දර්ය ගැන කතාවෙම ඇතුලත් වෙලා තියන ඒ අපූරු වාක්‍ය කීපයෙනුයි මේ කෙටි සටහන අවසාන කරන්නෙ. කොහොම වුණත් වයර් පොට, මේ අවුරුද්දේ එළි දැක්වුනු, සහ පොත් ප්‍රදර්ශනයෙන් මම මගහැරගත්තු,  තරිඳු ගේ දෙවනි නවකතාව "ජීවිතයේ ඔයිල් පැල්ලම" ඉක්මනින්ම මගනොහැර කියවිය යුතුයි කියන හැඟීම ඉතිරි කලා. ඉදිරි ලේඛන වැඩකටයුතු වෙනුවෙන් තරිඳුට මුලු හදින්ම සුබ පැතන්න කැමතියි. 

"ඔය එකෙකු වත් ලේසියෙන් වයර් පොටක සෞන්දර්ය හඳුනාගන්නේ නැත. උන් වෙලාවට එන්නේ නැත. වෙලාවට කන්නේ නැත. වෙලාවට දොට්ට යන්නේ නැත. උන් ඉතිරි කර යන්නේ පිස්සු ගෑනියකගේ කොණ්ඩය මෙන් අවුල් ජාලයකි.

ලස්සනට හැදුවත් මොඩර්න් ශිෂ්ටාචාරයේ ජීවනාලිය වන විදුලිය එහා මෙහා රැගෙන යන්නෙ වයර් ය. වයර් නැතිව අපට පැවැත්මක් නැත. බ්ලූටූත් වලින් කවදාවත් අපේ ශිෂ්ටාචාරය පණගන්වන්නට හැකිවන්නේ නැත.

 ඇත්තටම සමකාලීන මනුෂ්‍ය ශිෂ්ටාචාරය යනු මිනිසා සහ වයර් අතර තිබෙන සම්බන්ධතාවයේ ප්‍රතිඵලයකි. 

මේ සම්බන්ධතාව කවියක් කරගත හැක්කේ එහෙමත් මිනිහෙකුට ය."



Friday, October 16, 2020

නගරයේ මේ විසල් ඝෝෂාව

නගරයේ මේ විසල් ඝෝෂාව 
ඇසෙන්නෙද කොයිතරම් ඉහළට..?

උස කුළුණු මුදුන් දැවටෙන
මීදුම් ඉසව්වෙන් එපිටට..

ලිහිණින් පියාපත් සලන
අවකාශයෙන් ඔබ්බට..

මනරම්ව සත්පාට තැවරෙන
දේදුණු රැඳුණු ඉම ද පසුකර

ඇසෙන්නෙද නගරයේ ඝෝෂාව 
වළාකුළුළ් ඉම තෙක්ම..?

අසා මේ වියවුල
නිහඬ කරවනු පිණිස
එවන්නෙද වළාකුළු වැහි බිඳු
ගුගුරුවා අහස..

නගරයේ මේ ඝෝෂාව 
ඇසෙන්නෙද වළාකුළුළ් වලට ද..?



Thursday, October 15, 2020

Inside man (2006)

 "මගෙ නම ඩෝල්ටන් රසල්. "කවුද?" කියන ප්‍රශ්නෙට තියන උත්තරේ ඒක. "වුනේ මොකක්ද?" කියන එක හරිම ලේසියි. කිසිම අඩුපාඩුවක් නොහිටින්න සර්ව සම්පූර්ණ  බැංකු මංකොල්ලයක් මම සැලසුම් කරල ක්‍රියාත්මක කලා. "කොහෙද?" කියන ප්‍රශ්නෙටත් උත්තරේ ඒකමයි. "ඇයි?" කියන ප්‍රශ්නෙට, අනිවාර්යයෙන් ලැබෙන මුදල්

කන්දරාවට එහා තියෙන්නෙ එකම එක දෙයයි. ඒ "මට පුළුවන් නිසා". අන්තිමට අපිට ඉතුරුවෙන්නෙ "කොහොමද?" කියන දේ විතරයි. දැන් ඔබ හැමකෙනෙක්ම විස්තර ඇතුව බලාගන්න සූදානම් වෙන්නෙ ඒ දේ තමයි.."

Inside man (2006) චිත්‍රපටය ආරම්භයේදීම හැම දෙයක්ම පැහැදිලි කර දීල අවසන්. එතකොට නරඹන කෙනෙකුට ඉතුරු වෙන්නෙ හරි සරලව "ඒක වුණේ කොහොමද " කියන දේ බලා ඉන්න විතරද? ඔව් සහ නැහැ.. කිසිවක් විස්තර නොකර ඒ ප්‍රශ්නෙට දෙන්න පුලුවන් උත්තරේ එපමණයි..

Inside man නිමවෙන්නේ හොලිවුඩ් වල  මෑතකාලීනව හොඳ චිත්‍රපට නිදපවමින් නමක් දිනාගත්ත Spike Lee ගේ අධ්‍යක්ෂණයෙන්. Denzel Washington, Clive Owen, Judie Foster, Christopher Plummer, William Dafoe වගේ නම කිව් සැණින් අපි හඳුනන විශිෂ්ට නළුනිලි පිරිසක් රංගනයෙන් දායක වෙනව. සංගීතය, කැමරාකරණය, රංගනය වගේම ඊළඟ මොහොතේ මොකක්වෙයිද කියන කුතුහලයෙන් මේ චිත්‍රපටය ඇතුළෙ ඉහළින්ම විඳගන්න පුලුවන්. ඉතාම සූක්ෂමව සැලසුම් කල බැංකු මංකොල්ලයක් අවසාන වෙන්නෙ කිසිවෙක් නොසිතූ තැනකින්. ඒ මොකක්ද කියල ඇඟවෙන කෙටි දෙබසකින් මේ කෙටි සටහන අවසන් කරන්නම්..

- ඔයා කියන්නෙ නැද්ද මට.. කොහොමද මෙතනින් ගැලවිලා යන්න හිතාගෙන ඉන්නෙ කියල ?

- කෙලින්ම ඉස්සරහ දොරෙන්.. ඇයි වෙන යන්න විදිහක් තියනවද මෙතනින්?

- ඔයා කොහොමද මේ හැම රහසක්ම දැනගත්තෙ?

- ඒක ඒ හැටි දෙයක් නෙමේ.. කාරණාව තමයි.. හැම බොරුවම, හැම නපුරු දුෂ්ට ක්‍රියාවම දවසක ගඳගහන්න පටන් ගන්නව..ඔයාට පුලුවන් ටික වෙලාවකට ඒව යටපත් කරල තියන්න. ඒත් ඒවයෙ තියන දුර්ගන්ධය නම් මකන්න බෑ...



Wednesday, October 14, 2020

කෘමී ලොවේ දැවැන්තයෙක් Titan Beetle

දකුණු ඇමරිකානු වැසි වනාන්තර කියන්නෙ නොයෙක් ආකාරයේ අරුම පුදුම සත්ත්වයින්ට නවාතැන් දෙන පාරාදීසයක් වගේ කිව්වොත් වඩා නිවැරැදියි. කෘමි සත්ත්වයන් අරගත්තත් ඒ වගේ අපූරුම විශේෂ ගණනාවක් මේ කලාපයෙන් හමුවෙනව. Titan Beetle ඒ අතරෙන් විශේෂයි. දකුණු ඇමරිකාවේ පමණක් නොවෙයි මුලු ලෝකෙන්ම විශාලම කෘමි සතුන් අතර එක් විශේෂයක් Titan Beetle. අඟල් 6.5 ක් පමණ දිගට, වැඩුණු මිනිසෙකු ගෙ සම්පූර්ණ අතලේ ප්‍රමාණයට ආසන්න දිගකින් මේ Titan Beetle කෘමියෙක් වර්ධනය වෙනව. ඔබ කවුරුත් දන්න විදිහට කෘමි සතුන් මුලින්ම පිලා අවධියක් පසු කරමින් තමයි සම්පූර්ණ  වැඩුණු අවස්‍තාවට පත් වෙන්නෙ. ඒත් තවම Titan Beetle වර්ගයෙ පිලවෙක් සොයාගන්න ලැබිල නැති බවයි වාර්තා වෙන්නෙ. මේ පිලවෙක් අඩියක් පමණ දිග විය හැකි බව අනුමාන කරනව. පියාපත් පිහිටා තිබුණත් ශරීරයෙ විශාලත්වය නිසා පොළවේ ඉඳගෙන පියාසරන්න මේ කෘමියාට හැකියාවක් නෑ. ගසක නැත්නම් වෙන ආධාරකයකින් ඉඳගෙන වාතලයට පැනීමෙන් මොවුන් පියාසැරිය ලබාගන්නෙ. පියාඹන අවස්‍තාවෙ සෑහෙන ලොකු ශබ්දයක් නික්මෙන බව තමයි කියන්නෙ. විශේෂයෙන් දකුණු ඇමරිකානු කලාපයෙ සංචාරකයන් මේ සත්ත්වයන් සියැසින් දැකගන්න උත්සාහ කරන නිසා සංචාරකයන් අතරේ සෑහෙන ජනප්‍රියත්වයක් උසුලන බව කියවෙනවා. කොහොම නමුත් වනාන්තර විනාශය නිසා වඳවී යෑමේ තර්ජනයට මුහුණදි ඉන්න අපූරු කෘමි සත්ත්වයෙක් Titan Beetle.




Sunday, October 11, 2020

නිම්නාගේ ඉතිහාසය

 ෆේස්බුක් එකවුන්ට් එකක් පටන් ගන්න එක ඉතාම ඓතිහාසික සිදුවීමක් වේවි කියල කවදාකවත් හිතුවද? සාමුහික මිනිස් පැවැත්මක ඉළඟ පියවර තීරණය කරන අතිශ්‍ය වැදගත් මොහොතකට තමන් දායක වෙන්න යනව වගේ හැඟීමක් ෆේස්බුක් එකවුන්ට් එකක් හදාගන්න කිසි කෙනෙකුට කවදාකවත් තියෙන්න නැතුව ඇති. අනෙක් අතට අපි දේවල් කරන්නෙ ඉතිහාසය සටහන් කරන අරමුණෙන් නොවෙයි නෙ. අපි කරන්නෙ ඒ මොහොතෙ ජීවිතේ ගත කරන එක පමණයි. ඒත් ආපහු අපි පහුකරන් ආව අතීත සිදුවීම් දිහා හැරිල බැලුවම එදිනෙදා දෛනිකත්වය ඇතුලෙ අපේ වර්තමාන මේ මොහොත හැඩගස්වන තීරණාත්මක දේවල් තිබුණ නේද කියල හඳුනගන්න පුලුවන්. සමාජ මාධය සහ ඒක අපේ ජීවිතය ඇතුලෙ ස්ථානගත කරන්නෙ කොයි වගේ තැනකද කියල හිතල බැලුවොත් මේ බලපෑම ගැන අදහසක් ගන්න පුලුවන්.


කෞශල්‍ය කුමාරසිංහගේ "නිම්නාගේ ඉතිහාසය" නවකතාව ආරම්භ වෙන්නෙ, මේ කතාවේ කතා නායිකාව, "නිම්නා ද සිල්වා", කිරුළපන ප්‍රදේශයේ වාසය කරන අවුරුදු විසිපහක් වයස ඒ තරුණිය ගේ ෆේස්බුක් ගිණුම හිටිහැටියේ අතුරුදහන් වීමෙන්. මේ අතුරුදහන් වීමත් එක්ක නිම්නාගේ කතාව අපිට කියන කෞශල්‍යය කුමාරසිංහ, තමන්ගේ නමින්ම තමන් හඳුන්වා දෙමින්, නිම්නා සමග තමන්ගේ සම්බන්ධතාව පැහැදිලි කරමින් ඇය ගැන මූලික කරුණු කීපයක් අපි ඉදිරියට ගේනව. නවකතාවෙ තව ඉදිරියට වඩා විස්තරාත්මකව අපිට දැනගන්න ලැබෙන කාරණා කීපයක් ගැන මූලික දැනීමක් ඒ හඳුන්වාදීමේ ඇතුලත් වෙලා තියනව. ඉන්පස්සෙ මේ කතාව කියන කථකයා තමන් ගේ ස්වභාවයෙන් මිදිල අතීතය වර්තමානය සියලු දේ දකින, සහ මිනිස් සිතුවිලි බලට එබී බලන සර්වවේදීත්වයක් ලබාගනිමින්, නිම්නාගේ උපතේ පටන්, වරින් වර ඇගේ දෙමව්පියන්, මුතුන්මිත්තන්ගේ ජීවිතවලට දෑස් යොමුකරමින්, ඒ අතීත සිදුවීම් වර්තමානයෙ කැන්වස් තලය මත යලි චිත්‍රනය කරමින්, වයස විසිපහ වන තුරු නිම්නාගේ කතාව අපිට කියනව. "නිම්නාගේ ඉතිහාසය" ආඛ්‍යානමය වශයෙන් ගොඩනැගෙන්නෙ එහෙම. 

කේන්ද්‍රීය වශයෙන් ගැහැනු ලමයෙක් වටා ගෙතුණු කතාවක් නිසා, "නිම්නාගෙ ඉතිහාසය" කියන්නෙ ස්ත්‍රීත්වය ආත්මය කරගත්ත කතාවක් කිව්වොත් වරදක් නැහැ.  නිම්නාට අමතරව, මිලි නෝනා, චාලට්, ඇග්නස්, රමණී, විශ්මි, තාරා මේ කතාවෙ මුණගැහෙන අනෙක් ගැහැනු චරිත. ගැහැනිය දේශපාලනික නැහැ. ඇය අනුරාගිකයි, ඇයගෙ සිතුම් පැතුම්, ක්‍රියාවන් මූලිකවම පදනම් වෙන්නෙ ආදරය, විශ්වාසය, සුරක්ෂිතබව වගේ හැඟීම් මුල් කරගෙන. කාලයත් එක්ක වෙනස් වෙන සමාජ, දේශපාලනික, ආර්ථික ගතිකයන් ඇයට කරන බලපෑම කොයිවගේද කියන කාරණය මේ කතාවෙ සියුම් ව විවරණය වෙනව. ගෙදරට හොරෙන් ලියුම් ලියමින් ආදරය හුවමාරු කරගත් කාලයෙ පටන්, පෙම්වතා සමග විහාරමහාදේවි උද්‍යානයේ, ගාලුපාරේ ඇවිද යන, බැරිස්ටාවේ මුණහැහී කතාබහ කරන කාලය දක්වාම ප්‍රේම සබඳතා ඒ ඒ යුගයට අනුව හැඩගැන්වුණ ආකාරය, පිරිමියාට වඩා විචිත්‍ර විසිරුණු ඇගේ ලිංගික නම්‍යතාවන් දැඩි සංස්කෘතික විනය, වික්ටෝරියානු සදාචාරවාදී ක්‍රමය ඇතුලෙ විකසිත වන ආකාරය මේ නවකතාවෙ ඇතුළත්වෙලා තියනව. ඇය නම් වූ මේ අපූරු අරුමැසි දේශයේ භූ විශමතා කලාප ඇතුලෙ රස්තියාදු වීම මට නම් හරි අපූරු අත්දැකීමක් වුණා.

නිම්නා නියෝජනය කරන්නෙ නාගරික මද්‍යම පන්තික සමාජිය පැවැත්ම. ගෙදරට චීත්ත ගවුමක් එක්ක කොණ්ඩය කරල් දෙකට පීරල හැඩවෙන ඇය තවත් වෙලාවක කොෆීබීන් අවන්හලේ කැපුචිනෝ පානය කරන හැටිත්, මිනි ස්කර්ට් ඇඳල හයි හීල්ස් දාල රාත්‍රී සමාජ ශාලා වල ටිකිලා සමග වොඩ්කා බොමින් දුම්පානය කරමින් ඩී ජේ සංගීතයට නර්තනයේ යෙදෙන හැටිත් අපිට දකින්න පුලුවන්. ඇය උපදින්නෙත් ඉතිහාසගත දවසක. ඒ බර්ලින් තාප්පය බිඳ වැටුණු දවසෙ. යුරෝපයේත්, ලොව පුරාමත් පැතිරීගිය සමාජවාදී ෆැන්ටසික සිහින බිඳවැටීමත් නිදහස් වෙළඳපොල මුල් කරගත් ලිබරල් ධනේශ්වර ක්‍රමය ක්‍රමයෙන් ලොව පුරා පැතිරී යෑමත් මේ සිදුවීමෙන් නිරූපිත බව "නිම්නාගෙ ඉතිහාසය" ක්‍රමයට කියනව නම් "ඔබට ඕනෑ නම් කියන්න පුලුවන්" (මේ යෙදුම නවකතාව පුරා බහුලව දකින්න ලැබෙනව). නිම්නා ලිබරල් ධනවාදයේ දරුවෙක්. ඈ උපදින්නෙ සමාජවාදයෙ (අමර - නිම්නාගෙ තාත්තා) මරණයත් එක්ක. ඇගෙ රැකියාව අලෙවිකරණය. ඇගේ ජීවිත පැවැත්ම වඩා නිදහස්කාමියි. ඇය ආසක්ත වෙන්නෙ ගතානුගතික සහ ජාතිවාදි පණ්ඩුකට නොවෙයි, (නමුත් ඔහු ඇයගෙ මිතුරෙක්) ඇය ආසක්ත වෙන්නෙ බොහිමියානු අරවින්දට. ඇත්තටම ඇය ඉන්නෙ සතුටින් ද? තමන්ගෙම ජිවිත පැවැත්ම ගැන මහ හිස් හැඟීමක් ඇගේ හිත පුරා පැතිරී තිබුණ බව අපි කියවන්නෙ නැද්ද ? ඇත්තටම මේ ජීවිත රටාව ගැන ඒ විදිහට හිතන්නෙ නිම්නා පමණද?

"නිම්නාගේ ඉතිහාසය" යුගයන් කීපයන් නිරූපණය කරන නවකතාවක්. මුල මැද අග පිළිවෙලින් නොවුණත්, කතුවරයා වරින් වර උපතේ පටන් ඇගේ ජීවන කාල රේඛාව ඇතුලේ මේ අතීතයට එබිකම් කරනවා. යටත් විජිත සමයේ පටන් ක්‍රමික සමාජ විකසනය, හැත්තෑව අසූව යුගයේ වාමාංශික අරගල සහ දෙදාස් නවයෙ යුධ ජයග්‍රහණ උතකර්ශය දක්වා සහ ඉන් එපිටටත් අපි ඉදිරියෙ මැවෙනව. මම විශ්වාස කරනව "නිම්නාගෙ ඉතිහාසය" නවකතාවෙ මුඛ්‍ය අරමුණ මේ මොහොත තේරුම් ගැනීම කියල. මේ නිශ්චිත සමාජ දේශපාලන මොහොත කියන්නෙ අපි පහුකරගෙන ආව ඉතිහාසයෙම නිශ්පාදිතයක් මිස අනෙකක් නොවෙයි. ෆේස්බුක්, වට්සැප් වගේ සමාජ මාධ්‍ය ඇතුලෙ සැරිසරමින්, උදේ හවස වැඩට යමින් එමින්, කීයක් හරි වැඩිපුර හම්බකර ගන්න වෙරදරමින් අපි ගෙවන මේ මොහොත ඒ ඓතිහාසික පසුබිම සමග තුලනාත්මකව විවරණය කිරීමයි මේ නවකතාවෙන් සිද්ධවෙන්නෙ. නිම්නා උපත ලබන්නේ සමාජවාදය (වම) පරාජයට පත්වුණු මොහොතක වුණත්, මේ සමාජ ක්‍රමය වඩා යහපත් ආකාරයට, සියලු මනුශ්‍යයන්ට යුක්තිය සහ සාධාරත්වය සැලසෙන ආකාරයට වෙනස් වියයුතු බව විශ්වාස කරන වාමාංශික සුළුතරයක් අප අතරෙ ඉන්නව. නමු අපිට ඔවුන්ගෙ හඬ ඇහෙන්නෙ නෑ. සමාජය පුරා පැතිරිල තියන මහ වෙළඳ ඝෝෂාව ඇතුලෙ ඒ හඬවල් යටපත් වෙමින් තිබෙනව. පරිභෝජනය, ජීවිත අරගලය ඇතුලෙ සංස්කෘතික පැවැත්ම, සාහිත්‍ය කලාකෘතීන් විසින් නගන හඬ යටපත් වෙනව. හොඳ චිත්‍රපටයක් නරඹන්න, පොතක් පතක් කියවන්න, කවියක් රසවිඳින්න, ජීවිතය ගැන ගැඹුරින් හිතන්න අපිට විවේකී මනසක් නෑ, නැත්නම් ඒ කිසි දෙයක් ගැන අදහසක් අපිට නෑ. මම හිතන විදිහට මේ තමයි අපි ගතකරමින් ඉන්න "හුස්ම ගන්න බැරි තරම් අන්ධකාර මොහොත". බොහෝ වෙලාවට අපිට අපි කවුද කියන දෙය හරියට හඳුනාගන්න හැකියාවක් නැහැ. කැඩපතකින් බලන තුරුම අපිට අපිවම පෙනෙන්නේ නැහැ. "නිම්නාගේ ඉතිහාසයෙන්" සිදුකරන්නෙ මේ කැඩපත ඇල්ලීමේ කාර්‍ය. "නිම්නාගෙ ඉතිහාසය" ඒ ඥානනය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය සර්ව සර්ම්පූර්ණ ආකාරයෙන් කරන බව මම කියන්නෙ නෑ. නමුත් ඉතා වැදගත් බලපෑමක් මේ නවකතාවෙන් කල හැකි බව ඇත්‍ත.

මම බොහොම දරුණුවට විශ්වාස කරන දෙයක් තමා හැත්තෑව අසූව කාලෙ ඒ අඳුරු යුගයෙදි වාර්ගික අරගලයෙදි අහිමි වුණු මිනිස් ජීවිත වලින් ඇති කරපු හිස් ඉඩ අපේ සමාජය පුරා පවතිනව කියන දෙය. දැනුමෙන් පොහොසත්, මේ ක්‍රමය වෙනසක් කල යුතුයි කියල හිතපු ඒ වෙනුවෙන් වැඩ කරපු, රටට ඇත්තට ආදරය කරපු ජීවිත දහස් ගණනක් නිස්කාරණෙ අපිට අහිමිවුණා. ඒ ජීවිත සුරැකුණා නම් රටට සමාජයට කොයිතරම් වැඩදායක වෙන්න තිබුණ ද? ඒ ජීවිත අහිමි වීමෙන් ඇති කරපු හිස් තැන අදටත් එහෙමම පවතිනව. මේ මොහොතේ අපි මේ විඳින අන්ධකාරය ඒ හිස්කමේ ගැඹුරු පතුලක ඉඳන් මතුව එන එකක් වෙන්න පුලුවන්. 

මේ කරුණු කාරණා හැමදෙයක්ම එක්ක "නිම්නාගෙ ඉතිහාසය" "නාගරිකත්වය" වඩා සමීප සමාජයකට වැඩිපුර දැනෙන නවකතාවක් විදිහට හඳුන්වන්න කැමතියි. බොහොමයක් සිංහල නවකතා "ගැමිකම" මුල්කරගත්ත ඒව. නිම්නාගේත් අක්මුල් ගමෙන් මතුවුණත් ඇගෙ පරම්පරා ගණනාවක් මුතුන්මිත්තන් හැදී වැඩෙන්නෙ නාගරිකව. මාටින් වික්‍රමසිංහ මහත්මයගෙ "ගම්පෙරළිය" නවකතාවෙ, වෙළඳාම් කරන්න ගමෙන් පිටවෙන ජිනදාස ගැන ඉන්පස්සෙ කිසිම ආරංචියක් ලැබෙන්නෙ නෑ. මේ තියෙන්නෙ ගමෙන් නගරයට එන ජිනදාසලා ගෙ දරුමුණුබුරන් ගේ කතාව විදිහට මම හඳුන්වා දෙන්නම්. අපි දන්නව නාගරික පොළව මේ යුගයෙ සමාජ දේශපාලන නාටකයන් වේගයෙන් රඟදැක්වෙන තැනක් බව. ඒ නිසා ඒ නාගරික දෘෂ්ටිකෝණය සෑහෙන වැදගත් එකක් කියල මම හිතනව. ඉතාම සිත්ගන්න සුළු ආකාරයට භාෂාව භාවිත කරමින් සහ වෙන කොහේවත් කියන්න ලැබී නැති නැවුම් උපමා රූපක යොදාගනිමින් කතුවරයා මේ නවකතාව රචනා කර ඇති බව කියන්න පුලුවන්. කතාව කොටස් කීපයකට වෙන් කර තිබෙනව. මුල් කොටසෙ වැඩි ඉඩක් ලැබෙන්නෙ "නිම්නාගෙ ඉතිහාසයෙ" "ඉතිහාසය" කොටසට. "නිම්නා" සම්පූර්ණවශයෙන් මුණගැහෙන්නෙ තුන් වෙනි කොටසෙ. මම වැඩියෙන්ම ආසාවෙන් කියෙව්වෙ එතන ඉඳන්. නවකතාවෙ මුල් භාගෙ අර නිතර දක්නට ලැබෙන "ඔබට හිතන්න පුලුවන්" වාක්‍ය ඉන් පස්සෙ දකින්න ලැබුණෙ අඩුවෙන්. මම හිතනව ඒ යෙදුම කතාව කියවන්න තරමක් බධාකාරි එකක් වුණාද කියල. කොහොම වුණත් නවකතාව අවසන් වෙන්නෙ නිශ්චිත අවසානයකින්, අභිරහස් අනාවරණයකින්, මුල මැද අග ගැලපීමකින් තොරව. ජීවිතයත් ඒ වගේ නෙ. හැම විස්මයක්ම තියෙන්නෙ ගමන ඇතුලෙ මිස අවසානෙ නොවෙයි. ඉතින් විස්මයජනක අවසානයක් නොතීබීම නවකතාවෙ අගය අඩු කරන සාධකයක් නොවෙයි. කොහොම නමුත් කතුවරයා සෑහෙන වෙහෙසකින් අතීත කරුණු පොත වෙනුවෙන් සොයාගිහින් තියනව. ඔහුටත් පොත ප්‍රකාශයට පත් කල ප්‍රකාශකයින්ටත් ස්තූතියි කියන්න කැමතියි.
ඒ නිර්මාණාත්මක ශ්‍රමයට ආචාර කරන ගමන් කතුවරයගෙ ඉදිරි වැඩකටයුතු සාර්ථක වෙන්න සුබ පතමින් මේ සටහන අවසන් කරනව.



Friday, October 9, 2020

ඔව් ඒ ඔබ....

ඉමිහිරිම ගීයක 
පාළුවක් හිතට කැන්දන
ශෝක බර තනි ස්වරය..

සිනා හඬ ඉහිරෙන
ප්‍රිය තෙපුල් වෑහෙන
සාදයක අතර මැද 
නොහෙලන සුසුම..

උදෑසන රෑ දහවල
මුව අගින් ගිලිහෙන
නෙක සුබපැතුම් අතරේ
නොකියවෙන සුබ පැතුම.

හිතමිතුරු ඇසුරේ
අවන්හල් අඩ අඳුරේ
පිරෙන මධු බඳුනක
දියව යන හිස් කම ..

සවනතේ වැදී
බොඳවී යන ඇමතුම් අතරේ
කිසිදාක නොඑන ඇමතුම..

ඔව් ඒ ඔබ
දහසකුත් සතුටු දෑ මැද
නොරැඳී රඳන 
එකම දුක..



Wednesday, October 7, 2020

අසන් බමරුනි..

අසන් බමරුනි
රොද බඳින
සීගිරි ශිඛරයෙහි
රළු පර්වත බිත්ති මත
කිමද නුඹ
නතර නොවනුයේ මඳකට
ඒ බිතුසිතුවම් අසල ?
විඳ නෙක වර්ණ හැඩතල
නොකියවන්නෙ ඇයි
කුරුටු ගී
මනරම් බසින් ලියැවුණ ?

ඒ අසා පැන
බමර පිරිවර
එකහඬින් පැවසීය මේ ලෙස..
"ඉදිකරනු පිණිස
ජනපද
සොයා ඉමිහිරිම 
මකරන්ද
බොහෝ දුර ඈත
පියාසලනා අපට
නොමැත හිතවත ඉස්පාසුවක්
නතර වන්නට 
ඒ නුහුරු නුපුරුදු
ඉම්පෙදෙසෙහි වන
සිතුවම් හෝ කුරුටු ගී අසල...
දවස අවසන
නිමවා තම තමන් මෙහෙවර
පැමිණ කුටියට
විදහා රිදුම් දෙන අත්තටු
දෑත දෙපය ද
සුවෙන් සැතපෙනු මිස රෑට"